Jak liczymy

1. Produkcja: PVGIS dla każdej gminy

Dla środka każdej z 2077 gmin i 365 powiatów pobraliśmy z API PVGIS 5,3 (PVGIS-SARAH3) roczny uzysk instalacji nachylonej pod kątem 35° na południe, ze stratami systemu 14 %. Wynik waha się od 925 kWh z 1 kWp (Piechowice) do 1114 kWh (Jawor), średnio 1060 kWh. Uzysk rozkładamy na miesiące według kształtu województwa, a inną stronę dachu i inne nachylenie uwzględniamy współczynnikami PVGIS policzonymi dla Warszawy. Źródło: PVGIS 5,3, Wspólne Centrum Badawcze Komisji Europejskiej (dane SARAH3, 2005–2023).

2. Autokonsumpcja godzina po godzinie

Ustawa o OZE każe bilansować pobór i oddanie energii w każdej godzinie (art. 4 ust. 2b). Dla każdego miesiąca budujemy więc dobę przeciętną: produkcję rozkładamy na 24 godziny według kształtu godzinowego PVGIS, zużycie według wybranego profilu (w dzień poza domem 30 % zużycia doby w godzinach 8–18, równomiernie 10/24, praca z domu 55 %). Autokonsumpcja to suma mniejszej z dwóch wartości w każdej godzinie. Profile są założeniem modelu, nie statystyką, i dlatego użytkownik je wybiera.

3. Magazyn energii

Nadwyżka dnia ładuje magazyn do jego pojemności użytkowej, ale tylko do tego, co dom zużyje wieczorem, w nocy i rano, a rozładowanie uwzględnia sprawność cyklu 90 %. Model nie zna zachowania konkretnego falownika ani strategii ładowania z sieci.

4. Depozyt, zwrot nadpłaty i oszczędność

Energię oddaną w każdym miesiącu wyceniamy po RCEm z ostatnich 12 opublikowanych miesięcy, a w rozliczeniu po RCE dodajemy premię wynikającą z liczenia ujemnych cen godzinowych jako zero (art. 4b ust. 2). Wartość mnożymy przez 1,23 (art. 4c ust. 4). Depozyt pokrywa tylko część „energia” rachunku za energię pobraną (art. 4c ust. 2–3). Niewykorzystana reszta wraca jako nadpłata najwyżej do 20 % (RCEm) albo 30 % (RCE) wartości oddanej energii, a reszta przepada (art. 4 ust. 11a). Oszczędność to różnica rachunku zmiennego bez instalacji i z instalacją. Źródła: Ustawa o odnawialnych źródłach energii, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 68 (art. 4, 4b, 4c), PSE: RCEm, rynkowa miesięczna cena energii elektrycznej, PSE, API raportów: RCE dla każdego okresu rozliczenia.

5. Ceny prądu

Taryfa G11 na 2026 r. zatwierdzona przez Prezesa URE: energia 0,4970 zł/kWh netto, dystrybucja zmienna 0,3485 zł/kWh netto według taryfy Energa-Operator jako przykładu, opłaty jakościowa, OZE i kogeneracyjna, VAT 23 %. Razem około 1,09 zł za kWh brutto. Opłat stałych nie liczymy, bo instalacja ich nie zmienia. Każde pole ceny da się nadpisać kwotą z własnego rachunku. Źródła: URE, 17.12.2025: taryfy na sprzedaż i dystrybucję prądu na 2026 r., Taryfa Energa-Operator na 2026 r. (BIP URE).

6. Zwrot inwestycji

Lata zwrotu to cena minus dotacja, podzielone przez roczną oszczędność. Nie zakładamy wzrostu cen prądu ani spadku sprawności paneli, bo oba działają w przeciwnych kierunkach i nie znamy ich wielkości. Zamiast średniej ceny instalacji, której urzędowego źródła nie ma, pokazujemy cenę graniczną: ile instalacja może kosztować, żeby zwróciła się w danej liczbie lat.

7. Koszt ogrzewania

Zapotrzebowanie na ciepło to powierzchnia razy wskaźnik EU w kWh/m² rocznie, ten sam, którym program Czyste Powietrze dzieli domy na klasy. Pompa ciepła: ciepło podzielone przez SCOP; domyślny SCOP 3,1 to minimalna sprawność sezonowa z rozporządzenia UE 813/2013 pomnożona przez współczynnik 2,5. Węgiel: 24 MJ/kg, sprawność kotła 75 %, średnia cena GUS 1 602 zł za tonę w 2025 r. Gaz: taryfa myORLEN 197,29 zł/MWh netto, dystrybucja i opłata stała PSG dla grupy W-3,6, sprawność kotła 86 %. Pompa z fotowoltaiką: prąd pompy rozkładamy na październik–kwiecień proporcjonalnie do liczby dni i dodajemy do zużycia domu. Źródła: Rozporządzenie Komisji (UE) nr 813/2013, ekoprojekt ogrzewaczy (kotły gazowe, pompy ciepła), GUS, Bank Danych Lokalnych: średnia cena węgla kamiennego za tonę (2025), URE: taryfa myORLEN przedłużona do 31.12.2026 (197,29 zł/MWh), Taryfa nr 14 PSG na 2026 r., stawki dystrybucyjne (BIP URE).

8. Dotacje

Progi dochodowe i kwoty Czystego Powietrza przepisujemy z dokumentów NFOŚiGW po zmianach z 20 lipca 2026 r.; poziom najwyższy przyznajemy tylko domom powyżej 140 kWh/m². Dotacja do magazynu (PME część 2): 30 % kosztów, najwyżej 800 zł za kWh i 16 000 zł, od 10 kWh, przy cenie do 3 000 zł za kWh. Źródła: Czyste Powietrze: na co i ile (maksymalne kwoty dotacji), Czyste Powietrze: dla kogo (progi dochodowe po zmianach z 20.07.2026), Program priorytetowy PME, część 2 (Fundusz Modernizacyjny), październik 2026.

9. Aktualizacja danych

Skrypt aktualizacji pobiera co miesiąc nowe RCEm z tabeli PSE i ceny RCE z API raportów PSE, przelicza premię za ujemne ceny i zapisuje okno ostatnich 12 miesięcy. Ostatnie pobranie: 21 października 2026, ostatnia RCEm: wrzesień 2026. Taryfy, progi i kwoty dotacji sprawdzamy przy każdej zmianie przepisów i co najmniej raz w roku. Przed każdą publikacją testy automatyczne sprawdzają bilans energii, depozyt, limity zwrotu i dotacje.

10. Czego model nie wie

Nie zna zacienienia Twojego dachu, stanu instalacji elektrycznej, ograniczeń mocy przyłączeniowej ani wyłączeń falownika przy wysokim napięciu w sieci. Nie zna Twojej umowy ze sprzedawcą, jeśli cena jest inna niż taryfowa, ani przyszłych cen. Liczy dla środka gminy, a nie dla Twojej działki. Wynik jest szacunkiem z jawną metodą, a nie ofertą, ekspertyzą ani decyzją urzędu. Uwagi i błędy zgłaszaj przez stronę kontakt.

Wersja metodologii: 22 października 2026.